روش های کشت زعفران کدامند؟
روش های کشت زعفران کدامند؟

زعفران گیاهی  از تيره زنبق ها می باشد. این گیاه علفی، چند ساله، و از طریق پیاز سفيد رنگ که روی آن جوانه های راسی و جانبی وجود دارد تکثیر می شود. ريشه های زعفران افشان و کوتاه هستند و از اطراف پیاز خارج می شوند. گل زعفران از سه قطعه تشکیل شده است:  سه […]

زعفران گیاهی  از تيره زنبق ها می باشد. این گیاه علفی، چند ساله، و از طریق پیاز سفيد رنگ که روی آن جوانه های راسی و جانبی وجود دارد تکثیر می شود. ريشه های زعفران افشان و کوتاه هستند و از اطراف پیاز خارج می شوند.

گل زعفران از سه قطعه تشکیل شده است: 

  • سه گلبرگ بنفش زعفران
  •  سه عدد کاسبرگ
  •  یک رشته دوشاخه که خود زعفران است 
  •  ۳ پرچم یا بساک زرد رنگ زعفران

 برگهای آن به شکل باریک و بلند و کشیده می باشند و هر پیاز زعفران در حدود ۵ تا ۱۱ برگ می دهد برگ ها می توانند تا حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر نیز رشد کند.

در چه منطقه ای زعفران بکاریم؟

یکی از مزایای کشت زعفران در باغ نیاز کم آبی آن می باشد به همین دلیل در مناطق خشک و کم آب نیز قابلیت کشت دارد و در واقع هر منطقه‌ای که دارای زمستان های سرد و تابستان های بدون رطوبت و بارندگی باشد میتواند کشت زعفران در آنجا انجام شود.

مزایای کشت زعفران

امکان بهره برداری هفت ساله پس از یک بار کشت 

عدم نیاز به ماشین آلات پیچیده و تکنولوژی 

 عدم نیاز به انبارداری 

مصرف کم آبی

موارد استفاده از زعفران 

به دلیل خواص فوق العاده ای است که این ماده دارد موارد استفاده از زعفران بسیار گسترده است.

زعفران در صنایع پزشکی در تولید دارو ها و هم در صنایع غذایی کاربردهای فراوانی دارد. از آن برای تولید شیرینی، شربت های مختلف و همچنین داروهای ضد افسردگی از این گیاه استفاده می‌شود.

زمان کاشت زعفران

 از اواخر اردیبهشت ماه تا اوایل مهرماه زمان کشت زعفران است که در مناطق مختلف  متفاوت می باشد.

روش های کشت زعفران

زعفران را به روش های مختلفی می توان کشت کرد از جمله روش‌های کشت سنتی زعفران یا کشت در خاک، کشت گلخانه ای زعفران و کشت در منزل می باشد.مزایای کشت زعفران گلخانه ای نسبت به کشت خاکی این است که در همه اقلیم ها قابلیت کشت دارد.

مهمترین عمل قبل از کشت زعفران تهیه پیاز زعفران می باشد. پیازچه زعفران باید درشت سالم و بدون نشانه از بیماری باشند تمامی پیازها در هر نوع کشت باید قبل از کشت با سموم کنه کش و آفت کش ضدعفونی شود تا دچار آفات بیماری و کنار قارچ نشود.

mohammad amiri L8B7 OAuP2k unsplash 1 1024x683 1 - روش های کشت زعفران کدامند؟

کشت زعفران در خاک 

این روش سالیان سال مورد استفاده قرار میگیرد. کشاورزان زمین را با کودهای حیوانی تغذیه می کند سپس از اواخر خرداد ماه شروع به کشت پیاز های زعفران در خاک می کنند.

 پس از آنکه پیازها در خاک کاشته شد در اوایل مهر تا آذر ماه شروع به آبیاری پیازهای زعفران کرده و پس از اولین آبیاری اقدام به سله شکنی زمین زعفران میکنند. پس از اولین آبیاری حدود ۱۵ تا ۲۰ روز بعد گلهای زعفران از خاک بیرون آمده و شکوفا می شود و نوبت برداشت زعفران می‌رسد.

 بعد از برداشت آبیاری دوم زعفران انجام می شود. سپس در زمستان تغذیه پیاز زعفران و محلول پاشی های آن انجام می شود.

 مقدار پیاز زعفران با توجه به نوع کشت زعفران در خاک متفاوت می باشد اما در کشت آرمانی که توصیه کارشناسان است ۱۰ تن در هکتار پیاز زعفران کشت می شود.

محلول پاشی های زعفران در ۳ تا ۵ مرحله انجام می‌شود که در هر مرحله با توجه به نیاز زمین های کودهای متفاوتی تجویز میشود.

کشت زعفران آرمانی با تراکم ۱۰ تن در هکتار (کشت نوین)

امروزه کشت آرمانی بهترین کشت ممکن زعفران می‌باشد، به این صورت که تراکم پیاز در هر 1 هکتار (10.000 مترمربع) به 10-8 تن می‌رسد و فاصله هر شیار از شیار کناری 20-30 سانتیمتر می‌باشد، در نتیجه بازدهی محصول از سال سوم 20-25 کیلوگرم در هکتار خواهد بود.

هزینه کوددهی، آبیاری و هزینه کارگر کاهش می یابد، همچنین چیدن گل ها به دلیل فاصه کمتر ردیف ها و نزدیک بودنشان راحت تر خواهد بود.

این در صورتی است که شما مرتب به زمین خود رسیدگی کنید و عوامل گفته شده را به ترتیب و منظم انجام دهید. در این صورت در همان سه ماه اول کشت، حدود یک کیلو گرم زعفران خشک در هکتار خواهید داشت.

در روش نواری و آرمانی و سطح زیر کشت بالا از دستگاه های اتومات و نیمه اتومات استفاده میشود.

به علت گرفتگی لوله های خروجی پیاز در هر دو دستگاه، دستگاه های نیمه اتومات بیشتر استفاده میشود تا در صورت گرفتگی لوله کاگر ها بتوانند اقدام به بازگشایی لوله دستگاه کنند.

نحوه انجام شخم قبل از کاشت برای آماده سازی زمین 

ابتدا به کمک تراکتور و یا گاوآهن اقدام به شخم زدن زمین کنید. اگر بعد از شخم اولیه زمین دارای کلوخ باشد به‌وسیله ی کلوخ شکن، کلوخ‌ها را خورد کرده (اگر متراژ زمین کم باشد توسط بیل کلوخ‌ها را خورد می‌کنند) سپس بعد از دو یا سه هفته زمین را دو بار بر جهات عمود بر هم شخم می‌زنند.

اگر زمین زعفران به‌خوبی شخم نخورده باشد و از خاک مناسب برخوردار نباشد، به علت اینکه خاک نمی تواند رطوبت کافی را در خود نگه دارد، عارضه هویجی شدن پیاز زعفران اتفاق می افتد  و باردهی مزرعه کاهش می‌یابد.

در زمان نزدیک کشت حدود 7-4 تن کود گاوی پوسیده شده عاری از بذر علف هرز به همراه 40 کیلوگرم فسفات آمونیوم در هر 1000 متر، با کمک کولتیواتور با خاک ترکیب کرده سپس بلافاصله برای ممانعت از تجزیه توسط آفتاب زمین را کاملاً هموار و مسطح می‌کنند.

البته این مقدار کود توصیه شده برای تمام زمین‌ها یکی نیست. لازمه ابتدا برای کوددهی به زمین از مقدار عناصر موجود در خاک مطلع باشید، و همان‌طور که در بالا هم اشاره کردم لازمه آزمایش خاک کشاورزی از زمین تهیه کنید.

saffron greenhouse cultivation - روش های کشت زعفران کدامند؟

مراحل کشت زعفران در گلدان در خانه

برای  کشت زعفران در گلدان  ابتدا باید انتهای گلدان را با یک لایه نازک از سنگ های نسبتا درشت برای زهکشی  بریزید. سپس بر روی سنگها در حدود ۱۰ سانت خاک می ریزیم. در این زمان باید پیازهای زعفران را روی خاک قرار دهید.

 قبل از کشت پیاز زعفران پوشینه های قهوه‌ای دور ان را بکنید. توجه کنید که پیاز زعفران نباید سفید رنگ و کاملاً عریان شود دکمه انتهای پیاز زعفران هم که از پیازهای مادری بر جای مانده باید کنده شوند.

 قارچ کش و کنه کشی که خریداری کردید را در ظرفی با آب رقیق کنید. نسبت دقیق رقیق کردن بر روی بسته بندی قارچ کش و کنه کش نوشته شده است. پیازهای زعفران را تک به تک به مدت چند ثانیه در محلول فرو برده و سپس در آورید. اجازه دهید رطوبت اضافی پیازهای زعفران گرفته شود و تا حدودی خشک شود سپس پیازها را بر روی خاک در گلدان بچینید توجه کنید که سر پیاز زعفران رو به بالا باشد سپس کل گلدان را با استفاده از خاک باغچه پر می کنیم و بر روی خاک گلدان کود دامی یا خاک برگ بریزید و آن را در سطح خاک پخش کنید.

به هیچ وجه بعد از کشت پیاز زعفران آن را آبیاری نکنید و گلدان را به دور از نور خورشید قرار دهید. اواخر شهریور گلدان ها را به محیطی نورگیر انتقال دهید.  در اواخر مهر تا اوایل آذر ماه پیازهای زعفران را چک کنید هر زمان که تیج یا ساقه پیاز زعفران ‏به حدود۲ سانتی متر رسید باید آبیاری زعفران را انجام دهید.

در آبیاری اول می توانید از هیومیک اسید استفاده کنید. آن را با آب مخلوط کنید و پیازهای زعفران را با آن آبیاری نمایید آبیاری اول زعفران باید به صورت سیراب باشد یعنی تازمانی که آب از انتهای گلدان خارج می شود آبیاری را ادامه دهید فراموش نکنید آب خارج شده از گلدان را تخلیه کنید.

چند روز بعد از آبیاری سطح خاک خشک شده و به اصطلاح سله می بندد با استفاده از یک چنگال سطح خاک را نرم کرده و خاک را در حدود چند سانت زیر و رو کنید بعد از یک یا دو هفته گل های زعفران نمایان خواهد شد و می توانید از دیدن این گل ها لذت ببرید.

 اما برای آنکه بتوانید سال آینده نیز بتوانید گل زعفران برداشت کنید لازم است که پیازهای زعفران را تقویت نمایید برای اینکار دو هفته بعد از گلدهی لازم است با استفاده از کودهای NPK اقدام به تقویت پیاز زعفران و محلول پاشی نمایید. پیاز زعفران تا هفت سال گلدهی دارد در این هفت سال هر ساله تکثیر شده و تعداد آن افزایش پیدا م کند به این ترتیب میزان برداشت نیز در هر سال افزایش می یابد.

کود npk را در اسپری ریخته و با آب رقیق کنید سپس آن را بر روی برگ های پیاز زعفران اسپری کنید.در سه مرحله محلول پاشی را انجام دهید و اجازه بدید پیاز زعفران در فروردین ماه به خواب رود و تا مهر سال آینده آن را آبیاری نکنید.

WhatsApp Image 2020 11 14 at 5.41.59 PM2 600x450 1 - روش های کشت زعفران کدامند؟

کشت گلخانه ای زعفران

برای کشت هم گلخانه ای زعفران تقریباً محدودیت جغرافیایی وجود ندارد. البته باید توجه کرد که پیازهای زعفران برای تقویت باید به خاک منتقل شوند. کشت گلخانه ای زعفران مورد حساسی است و بهتر است حتما از آموزش استفاده کنید. برای این منظورمی توانید از دوره ی آموزش کشت گلخانه ای زعفران دهکده موفقیت بهره ببرید.

 تجهیزات مورد نیاز برای گلخانه زعفران شامل :

یک قفسه با طبقه برای قرار دادن و چیدن پیازهای زعفران

 سیستم کنترلر برای کنترل کردن دما و رطوبت اکسیژن و دی اکسید کربن 

رطوبت سنج 

دماسنج 

سیستم سرمایشی و گرمایشی 

کشت گلخانه ای زعفران ای از کشت های حساس می باشد زیرا نور رطوبت و دما سه عامل موثر هستند که باید به خوبی در شرایط کل خانه کنترل شود.

 قفسه هایی که در روش گلخانه زعفران استفاده می‌شود باید 40 سانتیمتر با طبقات دیگر فاصله داشته باشند.

 آخرین قفسه باید از کف  ۳۰ سانتی متر فاصله داشته باشد.

بهتر است برای ساخت طبقات در کشت گلخانه‌ای از طبقات چوبی یا پلاستیکی استفاده شود. برای سیستم سرمایشی می‌تواند کولرهای صنعتی یا کولرهای کوچک استفاده نمود رطوبت سازی که از عناصر اصلی مورد نیاز در گلخانه می باشد که با توجه به متراژ گلخانه از انواع روز و ساز میتوان استفاده کرد.

کشت زعفران در گلخانه به سه بخش دوره تاریکی، دوره روشنایی و مرحله انتقال به خاک تقسیم می‌شود. ابتدای کشت زعفران در گلخانه باید در سالن گلخانه تاریکی مطلق برقرار باشد و به مرور زمان نوردهی به داخل سالن انجام می شود. بعد از برداشت و گلدهی زعفران لازم از پیازهای زعفران برای تغذیه به خاک منتقل شود و سپس در سال بعد مجدداً باید به محیط گلخانه انتقال داده شود.