انحصار وراثت روندی حقوقی است که باید پس از درگذشت فرد و برای مشخص شدن وارثان رسمی و قانونی و میزان سهم آن ها از اموال متوفی طی شود. فرآیند انحصار وراثت با ارائه مدارک هویتی، ثبت دادخواست، بررسی اسناد، انتشار آگهی (در صورت لزوم) و در نهایت تعیین سهم الارث هر یک از وراث انجام می شود.
پرونده های ارث همیشه به یک شکل پیش نمی روند و گاهی یک موضوع ساده مانند تعیین وراث، به مسئله ای حقوقی و زمان بر تبدیل می شود؛ به همین دلیل، بسیاری از افراد در این مرحله سراغ بهترین وکیل ارث در مشهد می روند.
معرفی گام به گام انحصار وراثت (۶ مرحله)
اجرای مراحل گام به گام انحصار وراثت هم از بروز اختلافات احتمالی جلوگیری کرده و مسیر قانونی تقسیم اموال فرد فوت شده و آگاهی از قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان را روشن می سازد. این مراحل، عبارتند از:
ثبت درخواست انحصار وراثت
ارائه مدارک متوفی و وراث
بررسی اطلاعات و مدارک
انتشار آگهی در صورت نیاز قانونی
صدور گواهی انحصار وراثت
تعیین سهم الارث هر یک از وراث
عدم دریافت این گواهی و نبود آن، امکان تقسیم دارایی های فرد، انتقال اموال یا انجام امور اداری و حقوقی در سازمان های مربوطه را با مشکل مواجه می سازد.
۱. ثبت درخواست انحصار وراثت
برای دریافت گواهی انحصار وراثت، متقاضی باید پس از تهیه گواهی فوت از ثبت احوال و تکمیل استشهادیه، به دفتر خدمات قضایی مراجعه کرده و درخواست رسمی خود را ثبت کند. ارائه این دادخواست توسط یکی از وراث کفایت دارد و نیازی به حضور یا موافقت سایر بازماندگان نیست.
اگر در روند ثبت درخواست یا مسائل حقوقی مربوط به انحصار وراثت ابهامی وجود داشته باشد، بهترین وکیل حقوقی در مشهد یکی از گزینه هایی است که می توان برای پیگیری تخصصی این امور در نظر گرفت.
۲. ارائه مدارک متوفی و وراث
یکی از مراحل گام به گام اخذ گواهی انحصار وراثت، آماده سازی مستندات مورد نیاز است. یعنی متقاضی باید پیش از ثبت درخواست، مجموعه ای از مدارک لازم برای بررسی در شورای حل اختلاف را که شامل موارد زیر می شود، تهیه نماید:
ارائه نسخه رسمی گواهی فوت، تهیه شده توسط اداره ثبت احوال
فرم استشهادیه تکمیل شده در دفتر اسناد رسمی توسط وراث
رسید ثبت و تحویل اظهارنامه مالیات مربوط به ارث
کپی تایید شده مدارک شناسایی فرد درخواست کننده و سایر وارثان
وکالت نامه معتبر در صورت پیگیری پرونده توسط وکیل دادگستری
اسناد شناسایی و شناسنامه فرد فوت شده
سند ازدواج یا رونوشت معتبر آن
نسخه قانونی و قابل استناد وصیت نامه، در صورت موجود بودن
تکمیل و ارائه دادخواست
۳. بررسی اطلاعات و مدارک در طلاق توافقی
پس از تکمیل دادخواست در مراحل گام به گام انحصار وراثت، باید مدارک گردآوری شده هم به شورای حل اختلاف ارسال شوند. پس از ارسال پرونده، در ابتدا مدارک اولیه بررسی شده و وارثان و اموال موجود مشخص می گردند. سپس شورا، پس از بررسی و تایید هویت بازماندگان، نسبت وراث معرفی شده را احراز کرده و آن ها را تایید می نماید.
۴. انتشار آگهی در صورت نیاز قانونی
در بررسی اولیه انحصار وراثت، مدارک متقاضی بررسی می شود تا وراث قانونی فرد فوت شده مشخص شوند. سپس در صورت نیاز، آگهی انحصار وراثت در روزنامه منتشر می شود تا اگر شخص دیگری ادعای وراثت دارد، بتواند اعتراض خود را مطرح کند. در صورتی که ارزش ترکه کمتر از هزینه انتشار آگهی باشد، انتشار آن الزامی نخواهد بود.
۵. صدور گواهی انحصار وراثت
در مراحل گام به گام انحصار وراثت، پس از گذشت بازه ای میان بیست تا چهل روز، شورای حل اختلاف گواهی انحصار وراثت را صادر می کند. گواهی ای که نام تمامی وراث و میزان سهم هر یک در آن درج شده است.
۶. تعیین سهم الارث هر یک از وراث
در این مرحله، دارایی ها، بدهی ها و مطالبات متوفی مشخص می شود. سپس پس از پرداخت بدهی ها و تعهدات مالی، باقی مانده اموال برای تقسیم میان وراث تعیین خواهد شد. تقسیم ترکه نیز بر اساس توافق وراث یا در صورت اختلاف، از طریق مراجع قانونی انجام می شود.
انواع گواهی انحصار وراثت
گواهی انحصار وراثت به دو شکل محدود و نامحدود صادر می شود که تفاوت آن ها به ارزش دارایی های فرد فوت شده مربوط می گردد. این گواهی ها، شامل موارد زیر می شود:
گواهی انحصار وراثت محدود
گواهی انحصار وراثت نامحدود
گواهی انحصار وراثت محدود
اگر ارزش اموال متوفی کمتر از سی میلیون ریال باشد، مراحل گام به گام انحصار وراثت با روندی ساده تر دنبال می شود. در این حالت، گواهی طی هفت روز کاری صادر خواهد شد و وراث باید فرم استشهادیه را در دفتر اسناد رسمی تکمیل و درخواست خود را ثبت کنند.
گواهی انحصار وراثت نامحدود
گواهی انحصار وراثت نامحدود در خصوص دارایی هایی با ارزش بیش از سی میلیون صادر می شود. چون برای صدور آن، انتشار آگهی الزامی است، روند رسیدگی طولانی تری داشته و شورای حل اختلاف، پس از گذشت یک ماه از انتشار آگهی، گواهی نامحدود را صادر می کند.
جمع بندی
فرآیند صدور انحصار وراثت با هدف روشن کردن وضعیت دارایی های متوفی و تعیین جایگاه قانونی هر یک از وراث انجام می شود. این فرآیند شامل ثبت دادخواست و ارائه مدارک، بررسی هویت وراث، انتشار آگهی، صدور گواهی نهایی و تعیین سهم الارث هر یک از وراث است. این روند با مشخص کردن سهم هر فرد در طی انجام مراحل گام به گام انحصار وراثت، امکان انجام امور رسمی مانند تغییر سند ملک یا خودرو را فراهم می سازد.
سوالات متداول
۱. آیا یکی از وراث می تواند به تنهایی درخواست انحصار وراثت بدهد؟
بله، برای ثبت درخواست انحصار وراثت حضور یا موافقت همه وراث ضروری نیست و یکی از وراث می تواند درخواست را ثبت کند.
۲. اگر بین وراث درباره تقسیم اموال اختلاف وجود داشته باشد چه می شود؟
در صورت توافق نکردن وراث، موضوع تقسیم ترکه و اختلافات مربوط به آن می تواند از طریق مراجع قانونی و قضایی پیگیری شود.
