NFT چه تفاوتی با ارز دیجیتال دارد؟
NFT چه تفاوتی با ارز دیجیتال دارد؟

به نظر می‌رسد این روز‌ها توکن‌های غیر قابل تعویض (NFT) همه جا هستند. از هنر و موسیقی گرفته تا تاکو (غذا‌های مکزیکی) و دستمال توالت، این دارایی‌های دیجیتال برخی به قیمت میلیون‌ها دلار فروخته می‌شوند. اما آیا NFT‌ها با ارزش هستند؟ برخی از کارشناسان می‌گویند که آن‌ها حبابی هستند که آماده بیرون آمدن هستند، مانند […]

به نظر می‌رسد این روز‌ها توکن‌های غیر قابل تعویض (NFT) همه جا هستند. از هنر و موسیقی گرفته تا تاکو (غذا‌های مکزیکی) و دستمال توالت، این دارایی‌های دیجیتال برخی به قیمت میلیون‌ها دلار فروخته می‌شوند.

اما آیا NFT‌ها با ارزش هستند؟ برخی از کارشناسان می‌گویند که آن‌ها حبابی هستند که آماده بیرون آمدن هستند، مانند حباب دات کام (Dot-com Bubble) یا Beanie Babies. برخی دیگر بر این باورند که NFT‌ها آمده‌اند تا سرمایه‌گذاری را برای همیشه تغییر دهند. در ادامه می‌گوییم که nft چیست؟ چه تفاوتی با ارزهای دیجیتال دارد؟ چگونه کار می‌کند و در چه مواردی استفاده می‌شود؟ چگونه باید آن را خرید و هزینه‌های ساخت آن چقدر است

NFT چیست؟

NFT یک دارایی دیجیتالی است که اشیاء دنیای واقعی، مانند آیتم هایی که در دنیای هنر، موسیقی، بازی و ویدیو‌ها هستند را نشان می‌دهد. NFT‌ها اغلب با ارز‌های رمزنگاری شده و به صورت آنلاین خرید و فروش می‌شوند و معمولاً با همان روش رمز‌نگاری ارز‌های دیجیتال، کدگذاری می‌شوند.

اگرچه NFT‌ها از سال ۲۰۱۴ وجود داشته‌اند، اما در حال حاضر شهرت زیادی به دست آورده‌اند زیرا به روشی برای خرید و فروش آثار هنری دیجیتال تبدیل شده‌اند. ارزش بازار NFT‌ها تنها در سال ۲۰۲۱ به ۴۱ میلیارد دلار رسید که به ارزش کل بازار جهانی هنر‌های زیبا نزدیک شد.

NFT‌ها نیز عموماً در نوع خود بسیار محدود و منحصر به فرد هستند و کد‌های شناسایی یکتایی دارند. آری یو (Arry Yu)، رئیس انجمن صنعت فناوری واشنگتن شورای بلاک چین Cascadia و مدیر عامل Yellow Umbrella Ventures می‌گوید:

در اصل، NFT‌ها کمیابی دیجیتال ( Digital Scarcity ) ایجاد می‌کنند.

این در تضاد کامل با بیشتر خلاقیت‌های دیجیتالی است که تقریباً تولید و عرضه آن‌ها بی‌نهایت است. در واقع، قطع عرضه باعث می‌شود ارزش یک دارایی معین، با توجه به تقاضای زیاد آن افزایش یابد.

اما بسیاری از NFT‌ها، به خصوص در روز‌های اول توسعه این فناوری، خلاقیت‌های دیجیتالی بوده‌اند که در جا‌های دیگر نیز وجود داشته‌اند، مانند کلیپ‌های ویدیویی نمادین از بازی‌های NBA یا نسخه‌هایی از هنر‌های دیجیتال که در اینستاگرام پخش شده بودند. اما هم اکنون رمزنگاری شده‌اند.

هنرمند مشهور دیجیتال، مایک وینکلمن (Mike Winklemann)، معروف به “بیپل (Beeple)”، ۵۰۰۰ نقاشی خود را با هم  ترکیب کرد تا معروف‌ترین NFT سال ۲۰۲۱، یعنی “EVERYDAYS: The First 5000 Days” را خلق کند. این اثر هنری دیجیتالی در کریستیز (Christie’s) با قیمت رکوردشکنی ۶۹.۳ میلیون دلار فروخته شد.

هر کسی می‌تواند تصاویر را به صورت تکی یا حتی کل تصاویر را به‌صورت آنلاین و رایگان مشاهده کند. پس چرا مردم حاضرند میلیون‌ها دلار را برای چیزی پرداخت کنند که می‌توانند به راحتی از آن اسکرین‌شات گرفته یا آن را دانلود کنند؟

در پاسخ باید گفت که یک NFT به خریدار اجازه می‌دهد تا کالای اصلی را داشته باشد. نه تنها این، بلکه حاوی احراز هویت داخلی است که به عنوان مدرک و سند مالکیت عمل می‌کند. گردآورنده‌های آثار دیجیتالی یا همان کلکسیونر‌ها برای فخر فروشی‌های دیجیتالی (Digital Bragging Rights) تقریباً بیشتر از خود کالا برای آن ارزش قائل هستند. همچنین کلکسیونرها می توانند از این آثار منحصر به فرد، در خانه های متاورسی خود استفاده کنند.

NFT چه تفاوتی با ارز دیجیتال دارد؟

پس از دانستن اینکه NFT چیست به سراغ تفاوت آن با ارز‌های دیجیتال می‌رویم. NFT مخفف non-fungible token است. به طور کلی با استفاده از همان نوع برنامه‌نویسی ساخته می‌شود که ارز‌های دیجیتالی مانند بیت کوین یا اتریوم بوجود آمدند، اما شباهت آن‌ها فقط همین است.

بیایید صحبت و توضیح در مورد تفاوت‌ها را با یک سؤال ادامه دهیم که قابلیت تعویض FUNGIBLE چیست؟

پول فیزیکی و ارز‌های دیجیتال «قابل تعویض» هستند، به این معنی که می‌توان آن‌ها را با یکدیگر معامله یا مبادله کرد. آن‌ها همچنین از نظر ارزش برابر هستند، یک دلار همیشه ارزش یک دلار دیگر را دارد. یک بیت کوین همیشه با بیت کوین دیگر برابر است. قابلیت تعویض کریپتو آن را به وسیله‌ای قابل اعتماد برای انجام تراکنش‌هایی تبدیل می‌کند که بر بستر بلاک چین انجام می‌شود.

اما NFT‌ها متفاوت هستند. هر ان اف تی دارای یک امضای دیجیتال است که امکان مبادله یا برابری NFT‌ها را با یکدیگر غیرممکن می‌کند. بنابراین غیرقابل تعویض (non-fungible) هستند. برای مثال، یک کلیپ NBA Top Shot برابر با EVERYDAYS نیست حتی اگر هر دو NFT باشند. همچنین یک کلیپ NBA Top Shot حتی لزوماً با کلیپ دیگر NBA Top Shot برابر نیست.

NFT چگونه کار می‌کند؟

حال که دانستید NFT چیست و به تفاوت آن با ارز‌های دیجیتال پی بردید، به شما می‌گوییم که NFT چگونه کار می‌کند. NFT‌ها در بستر بلاکچین که یک دفتر کل عمومی توزیع شده است و تراکنش‌ها را ثبت می‌کند قرار دارند. احتمالاً با بلاک چین به عنوان بستری که معاملات ارز‌های دیجیتال را ممکن می‌کند آشنا هستید.

اگرچه بلاک چین‌های مختلفی از NFT‌ها پشتیبانی می‌کنند، اما به طور خاص، NFT‌ها معمولاً روی بلاک چین اتریوم نگهداری می‌شوند.

یک NFT از اشیاء دیجیتالی ایجاد می‌شود که هم موارد محسوس و هم ناملموس را نشان می‌دهند، از جمله:

  • هنر گرافیک
  • گیف‌ها
  • ویدیو‌ها و نکات مهم ورزشی
  • کلکسیونی‌ها
  • آواتار‌های مجازی و پوسته‌های بازی‌های ویدیویی
  • کفش‌های کتانی طرح دار
  • موسیقی

حتی توییت‌ها هم می‌توانند به عنوان NFT حساب شوند. جک دورسی (Jack Dorsey)، یکی از بنیانگذاران توییتر، اولین توییت خود را به عنوان NFT به قیمت بیش از ۲.۹ میلیون دلار فروخت.

توییت nft 1 - NFT چه تفاوتی با ارز دیجیتال دارد؟

در اصل، NFT‌ها مانند کلکسیون‌های فیزیکی هستند و تنها تفاوتی که دارند این است که دیجیتالی هستند. بنابراین به جای اینکه یک تابلوی رنگ روغن واقعی به دیوار آویزان شود، خریدار یک فایل دیجیتال دریافت می‌کند.

NFT‌ها همچنین از حقوق مالکیت انحصاری برخوردار هستند و می‌توانند در هر زمان تنها یک مالک داشته باشند. استفاده از فناوری بلاک چین، تأیید مالکیت و انتقال توکن‌ها را بین مالکان آسان می‌کند. همچنین سازنده توکن می‌تواند اطلاعات خاصی را در NFT ذخیره کند. به عنوان مثال، هنرمندان می‌توانند آثار هنری خود را با درج امضای خود در NFT قرار دهند.

روند شکل‌گیری nft چیست؟

فناوری‌های دفتر کل توزیع شده (DLTs)، از جمله بلاک چین، یک تکنولوژی نوظهور است که مدل‌های تجاری موجود را به چالش می‌کشد. در مدل‌های کسب‌وکار‌های قدیمی، ایجاد اعتماد بین دو طرفی که ذاتاً به یکدیگر اعتماد نداشتند، وابسته به واسطه‌های کند و پرهزینه بودند. مانند دو کسب‌وکاری که تلاش می‌کنند برای خرید و فروش یک دارایی، پول را مبادله کنند.

بلاک چین در سال ۲۰۰۸ و برای اولین بار، با آغاز کار ارز دیجیتال بیت کوین، پول دیجیتالی که هر کسی می‌تواند مالک آن باشد، معرفی شد. نسل دوم بلاک چین که همان اتریوم است، در سال ۲۰۱۴ معرفی شد و به توسعه‌دهندگان اجازه داد تا قرارداد‌های هوشمند را در دفتر کل توزیع شده اجرا کنند. قرارداد‌های هوشمند به توسعه‌دهندگان و کسب‌وکار‌ها این امکان را می‌دهد تا برنامه‌های مالی‌ای را بسازند که از ارز‌های دیجیتال و انواع دیگر توکن‌ها برای مواردی مانند وام، صرافی‌های غیرمتمرکز و غیره استفاده کنند.

پیشرفت در فناوری‌های دفتر کل توزیع شده منجر به ایجاد مفاهیمی شد که می‌توانست مبادله را ساده کند و هزینه‌ها را کاهش دهد. یکی از چیز‌هایی که ارزش یک دفتر کل توزیع شده را نشان می‌دهد، این است که از طریق آن می‌توان تقریباً هر چیزی را به توکن تبدیل کرد. دو راه برای این کار وجود دارد: تولید توکن‌های قابل تعویض (fungible) و غیر قابل تعویض (non-fungible). اینجا دقیقا جایی است که باعث ایجاد شکل گیری NFT شد. 

تعویض‌پذیری توانایی مبادله یک توکن با توکن دیگری از همان نوع است و همه ارزهای دیجیتال این ویژگی را دارند. از سوی دیگر، غیرقابل تعویض بودن کاملاً برعکس است. توکن غیر قابل تعویض یا همان nft، منحصر به فرد بوده و بنابراین نمی‌توان آن را جایگزین کرد.

قابل تعویض و غیرقابل تعویض

تعویض‌پذیری تقریباً به توانایی جایگزین شدن با چیزی یکسان تعریف می‌شود. وقتی چیزی قابل تعویض است، معمولاً تعداد زیادی از آن به صورت یکسان و با ارزشی برابر وجود دارد. یک توکن قابل تعویض را می‌توان تقسیم کرد و با دیگری مبادله کرد. به عنوان مثال، یک بیت کوین را می‌توان به صد میلیون قسمت کوچک تقسیم کرد. یک ارز دیجیتال hbar با hbar دیگر قابل تشخیص نیست و قابل تعویض است.

غیرقابل تعویض بودن، منحصر به فرد بودن را به عنوان یک ویژگی اصلی در درون خود دارد. یک توکن غیر قابل تعویض منحصر به فرد است و مشابه آن نمی‌تواند وجود داشته باشد. به عنوان مثال، یک بلیط هواپیما منحصر به فرد است و یک صندلی خاص، در یک پرواز خاص و در یک زمان خاص را مشخص می‌کند.

ویژگی‌های nft چیست؟

ویژگی قابل تعویض و غیر قابل تعویض بودن را توضیح دادیم. NFT‌ها نیز غیرقابل تعویض هستند و بر این اساس نام‌گذاری شده‌اند. توکن غیر قابل تعویض، نوعی توکن رمزنگاری است که نشان‌دهنده یک آیتم منحصر به فرد است.

NFTها ممکن است صرفاً دیجیتالی باشند یا بیانگر شی یا کالایی در دنیای فیزیکی. این آیتم‌ها نشان‌دهنده چیز‌هایی مانند کفش‌های کتانی، تابلو‌های هنری، بلیط هواپیما، مدرک دانشگاهی، املاک تجاری یا اقلام درون یک بازی آنلاین هستند.

 NFT‌ها، صاحبان یک آیتم منحصر به فرد را قادر می‌سازند تا مالکیت خود و اصالت آن کالا (NFT) را اثبات کنند. این توکن‌های دیجیتالی به کسب و کار‌ها یا افرادی که خرید و فروش می کنند، این اطمینان را می‌دهد که کالای دریافتی واقعاً معتبر است. زیرا‌ شناسه منحصر به فرد NFT، با سازنده اصلی کالا یا خدماتی که اصالت را بررسی می‌کند، مطابقت دارد.

در زیر ویژگی‌های منحصر به فرد توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) بررسی می شوند:

تقسیم ناپذیری (Indivisibility)

 NFT‌ها تقسیم ناپذیر هستند. به عنوان مثال، بلیط هواپیما را نمی‌توان خرید و به طور جزئی استفاده کرد. شخصی باید آن را به طور کامل خریداری کند؛ زیرا فقط یک نفر می‌تواند از صندلی استفاده کند.

 کمیاب بودن (Scarcity)

NFT‌ها ممکن است کمیاب باشند و این یکی از دلایلی است که ارزش آن‌ها را افزایش می‌دهد. اگرچه توسعه‌دهندگان می‌توانند از هر کالایی، هر تعداد که دوست دارند تولید کنند، اما محدود نگه داشتن تعداد NFT ها نیز به همان اندازه در توان آنها است.

منحصر به فرد بودن (Uniqueness)

 NFT‌ها همچنین منحصر به فرد هستند، زیرا هیچ دو NFT ای مشابه هم نیستند. ابرداده مربوط به هر NFT، یک رکورد غیرقابل تغییر است که تاییدی بر منحصر به فرد بودن آن است.

 مالکیت حقیقی (Ownership)

 NFT‌ها در یک DLT و در یک حساب به هم پیوسته قرار دارند. سازندگان اصلی NFT، کلید خصوصی آن حسابی را که در آن NFT دارند، کنترل می‌کنند. آن‌ها آزادند که آن NFT را به هر حسابی منتقل کنند.

شفافیت (Transparency)

دفتر کل توزیع شده عمومی، غیرمتمرکز و غیرقابل تغییر است. همچنین سوابق صدور توکن، نقل و انتقال و تمام فعالیت‌ها می‌تواند به صورت عمومی و توسط افراد مختلف تأیید شود. بنابراین خریداران می‌توانند به یک NFT خاص اعتماد کرده و از صحت آن اطمینان حاصل کنند.

 قابلیت همکاری یا هم‌کنش‌پذیری (Interoperability)

 NFT‌ها را می‌توان در DLT‌های مختلف با استفاده از یک پل غیرمتمرکز (decentralized bridge) یا خدمات نگهبانی متمرکز(centralized custodial service)، معامله کرد.

به این معنا که nft ها را به راحتی از طریق کیف پول‌های دیجیتال در موبایل و کامپیوتر شخصی و بدون نیاز به هیچ واسطه‌ای می‌توان مبادله کرد. بنابراین می‌تواند جایگزین خوبی برای گالری‌ها، آژانس‌ها و معاملات حضوری باشد.

 به عنوان مثال اگر در یک بازی دیجیتالی، توکن ماشین مسابقه‌ای وجود داشته باشد که در بازی‌های مختلف بتوان از آن استفاده کرد، شانس افزایش قیمت بیشتری دارد چون تقاضا برای آن نیز بیشتر است.

اگر یک توکن منحصر به فرد (NFT) بتواند روی بلاکچین‌های مختلف اجرا شود، تراکنش‌ها راحت‌تر انجام خواهند شد.با این حال، عملی‌ ساختن هم‌کنش‌پذیری کار دشواری است؛ زیرا توسعه‌دهندگان مجبورند شبکه عظیمی از اپلیکیشن‌ها بسازند که در آن، این نوع از توکن‌ها به کار روند.